Studio Energie

Afgelopen week was in Den Haag een meerdaagse internationale SMR-conferentie. De kleine modulaire kernreactor heeft al enige tijd de wind vól in de zeilen. De doorbraak lijkt dan ook aanstaande. Maar, is al dat enthousiasme ook terecht? Waar staat de SMR precies, tussen hype en haalbaarheid? Ik vraag het Floriske Deutman, organisator van de conferentie en voorzitter van de Stichting Energietransitie en Kernenergie (SEK).

Een nieuw jaar is begonnen en dús is het tijd om de rekening op te maken: hoe staat de Europese transitie er nu écht voor? Hoeveel hernieuwbare energie produceren we? Hoe zit het met de uitstoot? En wat zal de rest van het jaar brengen? De man met álle antwoorden is Martien Visser, emiritus-lector Energietransitie, senior-fellow aan het Centre for International Energy Policy (CIEP) – beroemd om zijn Grafiek van de Dag – maar wij kennen hem als dé ongekroonde cijferkoning van de Europese energietransitie.

De eerste Studio Energie-aflevering van het nieuwe jaar, met dé marktanalist van Nederland, Hans van Cleef. En wat een nieuw jaar het al is: in de eerste week gebeurde bijna meer dan vroeger in een heel jaar. Ga maar na: de VS die de olieproductie in Venezuela heeft 'overgenomen' en daardoor niet alleen een potentieel grote aanvoerstroom van zware olie veiligstelt, maar ook de Russen en Chinezen een draai om de oren geeft. Ondertussen neemt het protest tegen het regime in Iran toe en hebben Saudi-Arabië en UAE mot in Yemen, maar reageert de olieprijs niet of nauwelijks. Waarom is dat? Luister en je weet het.

In deze aflevering hebben Jilles van den Beukel en ik het onder meer over: - 'Inside the failed green revolutions at bp and Shell', een prachtig inkijkje van Financial Times in opkomt en ondergang van de groene plannen van de twee bedrijven https://www.ft.com/content/c6d7d225-f322-4e88-b7e3-2ca2beecd495 - BP's nieuwe CEO, Meg O'Neill https://en.wikipedia.org/wiki/Meg_O%27Neill - de overname van BP door Shell die er niet kwam - moeilijke tijden voor de Britse olie- en gasindustrie nu de windfall tax van kracht blijft - IEA-rapport 'Coal 2025 – Analysis and forecast to 2030' waaruit blijkt dat in tegenstelling tot eerdere voorspellingen van datzelfde IEA er toch weer méér steenkool is gebruikt https://www.iea.org/reports/coal-2025 - Ternaard, de Nederlandse regering die er 163 miljoen euro voor over heeft om daar géén gas te winnen, en de rol van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) Artikel Jilles: https://energeia.nl/het-gasveld-ternaard-een-slecht-toneelstuk/ - TNO-studie naar stikstofinjectie in de Groningse

Wat is er in het eerste jaar van Von der Leyen 2 gebeurd op het gebied van energie, grondstoffen, industrie en het concurrentievermogen van de EU? Wat gebeurt er op dit moment? En uiteraard kijken we ook vooruit: hoe kan, hoe moet het verder met Europa? Dat alles bespreek ik met Leon de Graaf, lobbyist verbonden aan Sustainable Public Affairs in Brussel.

Hoge energiekosten – veel hoger dan in de VS en China – zorgen er mede voor dat de Europese industrie internationaal bijna niet meer kan concurreren. Om het tij te keren lanceerde de Europese Commissie in februari 2025 het Actieplan voor Betaalbare Energie. Hoe staat het met de uitvoering van dat plan? Werken de aangekondigde maatregelen? En zo niet, wat moeten we dán doen? Dat en meer vraag ik Marinus Tabak, Chief Operating Officer van RWE Generation.

Het Nederlandse Allseas ontwikkelt een SMR – een kleine kerncentrale – voor de scheepvaart en voor gebruik in de industrie, op land. Een onlangs gepresenteerd rapport in opdracht van het offshore-bedrijf schets een zeer rooskleurige toekomst. Hoe gaat Allseas het papier omzetten in de praktijk? En waarom stapt de dienstverlener überhaupt in kernenergie? Ik vraag het Stephanie Heerema, Projectmanager Nucleaire Ontwikkelingen bij Allseas.

In deze nieuwe aflevering praten we over olie, en dus over OPEC+, die zondag weer bij elkaar komt. Hoe staat het met de sancties tegen Rosneft en Lukoil? Wat doet Orbán in Moskou, en – van een heel andere orde – wat is de ‘stuiver van Grinwis’? Canada gaf afgelopen week groen licht voor de aanleg van een nieuwe oliepijpleiding naar de westkust. Minder afhankelijk worden van de VS is het adagium voor de Canadezen. Groot-Brittannië daarentegen houdt de na de inval in Oekraïne ingevoerde windfall tax op olie- en gaswinsten zeker tot 2030 in stand, wat volgens de sector zal leiden tot kaalslag. Hoe staat het met de gasopslagen en wat is de relatie met de opvallend lage gasprijs? We bespreken de EU ETS 1-prijs en het uitstel van ETS 2. Gaat die er überhaupt nog wel komen? Tot slot beantwoordt Hans een vraag van een luisteraar over de onlangs ingevoerde dynamische kwartierprijzen. Dat en nog veel meer bespreek ik met Hans van Cleef, dé marktanalist van Nederland en hoofd energieonderzoek bij EqoLibrium.

Afgelopen vrijdag spraken D66 en het CDA onder leiding van informateur Buma over economie, klimaat en energie. Gesprekken die uiteindelijk moeten lijden tot de vorming van een nieuw kabinet, het derde in slechts vier jaar tijd. Hoe kijken grote investeerders in de transitie naar dé politiek? Wat hebben zij op hun verlanglijstje? En wat gaan ze zélf doen? Ik vraag het Frans Everts, President-Directeur van Shell Nederland.

In deze aflevering hebben Jilles van den Beukel en ik het onder meer over: - de vorige week door het IEA gepresenteerde World Energy Outlook – een rijk, uiterst waardevol document vol boeiende analyses of een instrument voor politieke beïnvloeding dat daardoor steeds meer aan kracht verliest? https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2025 - een rapport, waarvan Jilles een van de auteurs is, over ‘kussengasreserves’ en hoe die de leveringszekerheid en betaalbaarheid van gas kunnen verbeteren https://ce.nl/publicaties/strategische-kussengasreserves/ - COP30 in Brazilië waarover de NOS een opmerkelijk bericht maakte en daarbij z’n – volgens eigen zeggen – “hoogste journalistieke eisen van zorgvuldigheid, betrouwbaarheid, ongebondenheid, pluriformiteit en objectiviteit” overboord kieperde https://x.com/remcodb/status/1989281790742462912?s=20 - Griekenland gaat gas winnen, en heeft daarvoor voor het eerst in veertig jaar een deal gesloten, onder grote belangstelling en aanmoediging van de Verenigde Staten

Met de Europese chemische industrie in mineur was de aankondiging, afgelopen week, uiteraard nieuws: de chemie-start-up Blue Circle Olefins ontwikkelt een fabriek voor circulaire grondstoffen voor de kunststofindustrie. En die fabriek komt in Rotterdam. Hoe gaat het bedrijf de chemische industrie ‘defossiliseren’, zoals ze het zelf noemen. Wat zijn dé uitdagingen? Dat en nog veel meer vraag ik Reinier Grimbergen, Chief Technology Officer en een van de oprichters.

With some countries and companies racing to exploit resources on the ocean floor, deep-sea mining is being hailed as the next frontier. Others, however, are strongly opposed, describing this type of mineral extraction as highly destructive. So, what does the science say? What do we actually know about the environmental impact? To discuss this, I’m joined by Pedro Ribeiro, Deputy Director of the Norwegian Centre for Deep-Sea Research.

In 2019 reisde ik naar Noorwegen voor een aflevering over CCS. Het Northern Lights-project stond toen – bijna – in de steigers. Nu, zes jaar later is de eerste CO2 daadwerkelijk opgeslagen en staat de volgende fase op stapel. Wat kan de rest van Europa leren van de Noren, op het gebied van techniek, politiek draagvlak en – niet te vergeten – kosten? Ik vraag het Tim Heijn, de managing director van Northern Lights.

In deze nieuwe aflevering praten we over sancties, meer sancties en nóg meer sancties. Over olie-sancties van de VS tegen Rusland, en derden. Over gas-sancties van de EU tegen Rusland, en derden. Over de VS en Qatar die samen de EU onder druk zetten voor wat betreft LNG. En over de EU waar steeds meer groen beleid onder druk staat. Dat en nog veel meer bespreek ik met Hans van Cleef, dé marktanalist van Nederland en hoofd energieonderzoek bij EqoLibrium.

Industries are at a crossroads in Europe. With high energy costs, global oversupply, carbon taxes, and tightening green regulations, many are asking: is there still a future for heavy industry on the continent? To help answer that question, I’m joined by Kal Khogali, Operations Director for Europe at the global chemical company Huntsman.

In deze aflevering hebben we het onder meer over: - IEA-rapport 'The Implications of Oil and Gas Field Decline Rates' https://www.iea.org/news/declines-in-output-from-existing-oil-and-gas-fields-have-gathered-speed-with-implications-for-markets-and-energy-security - Rystad 'Supermajor Benchmarking Report 2025' https://www.rystadenergy.com/insights/supermajor-benchmarking-report-2025?utm_campaign=Corporate+Strategy&utm_content=LinkedIn&utm_medium=social&utm_source=LinkedIn - Power of Siberia 2 https://www.youtube.com/watch?v=tVGmy_9B8Mg - bouwt de wereld niet (veel) te veel LNG-capaciteit, en zo ja, wat betekent dat? - vonnis Finse rechter toont eens te meer de kwetsbaarheid van de uitgestrekte Europese offshore energie-infrastructuur

Ter gelegenheid van het verschijnen van de 4e druk van mijn boek Droomland, en de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober, lees ik hoofdstuk 14 – Bring Paris home. Over de doldwaze Nationale Klimaattop 2016, op 26 oktober dat jaar in de Rotterdamse Van Nelle-fabriek, waar Nederland onder leiding van premier Mark Rutte en staatssecretaris Sharon Dijksma 'Parijs' ging halen. Althans, dat was de bedoeling. Bestellen: droomland@studioenergie.nl

The company describes it as “the fastest direct air capture machine in the world.” Built at demonstration scale, the machine marks a major milestone for Carbyon, a start-up founded six years ago in the Netherlands. What hurdles has the company had to overcome? And what challenges lie ahead? To explore these and other questions, I’m joined by Hans de Neve, Carbyon’s CEO and founder. Also listen to the previous, 2022 interview (in Dutch): https://soundcloud.com/studio-energie/hans-de-neve-carbyon-over-de-unieke-innovatie-van-de-nederlandse-startup-in-direct-air-capture

Offshore wind staat fors onder druk, ook in Europa. Projecten worden afgeblazen, tenders mislukken. Subsidie alléén is niet de oplossing. Het lot van Noordzee-windenergie lijkt direct verbonden met dat van waterstof en de Europese industrie. Ik praat erover met Pier Stapersma, directeur van het Centre for International Energy Policy (CIEP) dat vorige week de notitie ‘Worstelen met het succes van offshore windenergie op de Noordzee’ publiceerde.

Vandaag precies een jaar geleden, op 9 september 2024, verscheen het Draghi-rapport, de veelgeprezen marsroute naar een concurrerender EU. Hoe staat het daar nu mee? Is er al sprake van intelligente industriepolitiek en slimme staatsteun? En zo niet, wat is daar dan voor nodig? Voor de antwoorden praat ik met Melvin Könings – dé man die het weten kan. Hij werkte in Den Haag en Brussel, en is inmiddels al meer dan twintig jaar verbonden aan Lysias Advies, als Senior Consultant staatssteun. Luister ook naar de Studio Energie-aflevering met Könings van februari 2024: https://soundcloud.com/studio-energie/melvin-konings-lysias-advies-over-staatssteun-en-het-gebrek-aan-nederlandse-industriepolitiek